بلع جسم خارجي
گاهي كودكان اشيايي را در دهانشان مي گذارند و بطور ناگهاني آن را قورت مي دهند. اين اشيا بطور ناگهاني وارد مري مي شود. مري قسمتي از دستگاه گوارش است كه بين دهان و معده قرار گرفته است و با ورود اين اشياء به داخل مري و گير افتادن آنها، يكسري علائم دائمي ايجاد مي شود كه ممكن است فرد دچار نفس تنگي شده، به سرفه بيفتد، آب ريزش شديد از دهان شروع شود، نتواند چيزي را قورت دهد و درد در ناحيه سينه ايجاد شود و حالت شبيه به خفگي در كودك به وجود آيد.
اين علائم نشان مي دهد كه جسم در داخل مري گير كرده و راه هوايي فرد بسته شده است و در منزل اقدام خاصي براي كودك و فرد مصدوم نمي توان انجام داد و بايد سريعاً به بيمارستان رسانده شوند تا آندوسكوپي انجام شود و آن جسم خارج شود.
براي كمك به چنين افرادي اگر جثه فرد بزرگتر از ماست و يا بيهوش شده است بايد او را سريعاً به پشت بخوابانيم و كف دست را در بين ناف و دنده ها قرار دهيم و به سمت بالا فشار وارد كنيم. اين حركت را بايد چند بار تكرار كرد.
اگر در منزل تنها هستيم از لبه پشتي صندلي هم مي توانيم براي بيرون راندن جسم خارجي استفاده كنيم. بعد از خارج شدن جسم خارجي به مصدوم اجازه مي دهيم كه به خوبي استراحت كرده و از فعاليت و رفت و آمد بپرهيزد.
در مراحل بعدي بلع جسم خارجي، رفتن آن به درون معده و روده است. در ورود جسم خارجي به معده ي فرد علائم خاصي ديده نمي شود. فقط در صورتيكه جسم نوك تيز باشد بايد توسط آندوسكوپي خارج شود مثل سوزن، سنجاق قفلي و باتري ساعت كه داخل روده ها باز شده و ايجاد مواد شيميايي مي كند و اغشا را از بين مي برد. ولي اگر جسمي حجمش كم و قطرش كوچك باشد مثل سكه بوسيله دستگاه گوارش دفع مي شود.
٨٠٪ موارد بلع خارجي توسط دستگاه گوارش دفع مي شود. ۲٠-۱٠ درصد موارد نياز به آندوسكوپي و ۱٪ نياز به عمل جراحي دارد.
در موارد بلع اجسام خارجي كه نوك تيز و برنده نيستند جسم خارجي بايد ۳-٤ روز بعد از بلع توسط مدفوع دفع گردد ولي اگر علائمي مثل تب ، درد شكم، استفراغ، مدفوع خوني، مدفوع تيره رنگ ظاهر شد بايد سريعاً فرد را به بيمارستان منتقل كرد.
كلاً اشيايي كه قطر آنها از ۲ سانتي متر و طول آنها از ٥ سانتي متر كوچكتر باشد، توسط دستگاه گوارش قابل دفع شدن است.
در صورت ديگر ممكن است جسم خارجي داخل دهان به درون دستگاه گوارش و ناي وارد شود كه باعث خفگي يا آسپيداسيوم مي شود. در اين موارد كه حالت خفگي به فرد دست ميدهد خبر كردن اورژانس ضروري است زيرا ممكن است منجر به انسداد كامل يا ناقص دستگاه تنفسي شود.
اگر انسداد ناقص باشد فرد با سرفه هاي مكرر و پي در پي، حالتهاي تنگي نفس، خفگي و سياه و سرخ شدن صورت و لبها مواجه مي شود.
اقداماتي كه در اين موارد مي توان انجام داد:
۱- بايد دهان فرد را باز كرد و مشاهده كنيم كه جسم قابل ديدن است يا خير. اگر قابل ديدن است جسم را به آهستگي خارج مي كنيم.
۲- فرد را بايد تشويق به سرفه كرد. ممكن است با سرفه جسم خارج شود.
۳- چند ضربه به پشت فرد مي زنيم.
٤- در پشت فرد قرار مي گيريم و دو دست خود را زير قفسه سينه فرد قفل كرده، ۱٠ ضربه وارد مي كنيم.
اگر در حين انجام اين اقدامات فرد دچار انسداد كامل شده و بيهوش گرديد بايد فرد را:
۱- روي زمين بخوابانيم.
۲- دهان فرد را باز كنيم و مشاهده كنيم كه جسم قابل ديدن هست يا خير.
۳- فرد را به پهلو مي خوابانيم و ٥ ضربه محك به كتف فرد وارد مي كنيم تا جسم خارج شود.
٤- فرد را به پشت مي خوابانيم. با يك دست به قسمت زير قفسه سينه و بالاي شكم، ٥ ضربه خفيف وارد مي كنيم تا جسم خارج شود.
٥- بايد تنفس مصنوعي به فرد داده شود و اقدامات دوباره تكرار شود.
نكاتي كه بايد بدانها توجه كرد:
۱- بايد سر مصدوم حتي الامكان پائين قرار داشته باشد.
۲- دستها از پشت به دور شكم حلقه شود.
۳- با يك حركت شديد و ناگهاني به شكم، هواي درون ريه ها بيرون فرستاده شود.
٤- تنفس دهان به دهان و رساندن هر چه سريعتر مصدوم به بيمارستان
